HADITH STUDY IN HIDAYAT AL-SALIKIN BOOK BY SHEIKH ABDUS SAMAD AL-PALEMBANIY
Kajian Hadis dalam Kitab Hidayat Al-Salikin oleh Sheikh Abdus Samad Al-Palembaniy
Abstract
Kitab Hidayat al-Salikin by Sheikh Abdus Samad al-Palembaniy is widely studied not only in Indonesia but also in Cambodia, Thailand and Malaysia. This book was completed in 1192 H/1778 AD in Mecca. It was first revised by Sheikh Ahmad bin Muhammad Zain al-Fattani, printed in Egypt and kept in the libraries of Mecca, Egypt, Turkey and Beirut. This book is indeed focused on Sufism, but the problem of jurisprudence and usuluddin/tawhid is also not forgotten by making the Qur'an and the Sunnah of the Prophet Muhammad S.A.W. as reference. Until today this book is still studied and influences society. This is a special attraction to be studied, especially the reference hadiths for the sake of the dignity of this book. This study will be focused on how the references and the quality of the hadiths. The aim of this study is to identify the references and the quality of the hadiths. This research is in the form of library research, that is to study by analyzing, analyzing and criticizing the chain and matan of the hadiths until the quality is identified. This book contains an introduction, seven chapters, 235 clauses, three benefits, and closes with a conclusion and 8 stanzas of poetry. The results of the study show that the hadiths in the Hidayat al-Salikin book have 241 passages including 43 hadiths which are footnotes from ustaz Shamsuddin Siddiq in his study and 6 hadiths are repeated.
References
Ahmad bin Hanbal. 1413 H/ 1993. M. Musnad Ahmad bin Hanbal. Diberi Nomor oleh Muhammad Abdussalam al-Shafi‘iy. Ed. I. Beirut. Dar al-Kutub al-Ilmiyah.
Al-Asbahaniy, Abu Na‘im Ahmad bin Abdullah. 1993 M/1352H. Hilyat al-Auliya. Mesir : Matba‘ah al- Sa‘adah.
Al-Asbahaniy. Muhammad Baqir Musa. 1390 H. Raudat al-Jannah. Tehran : al-Matba‘ah al-Haidariyah.
Al-Baihaqiy. Ahmad bin al-Hasan bin Ali. 1344H. al-Sunan al-Kubra. Juzuk 1-10. Cet. Ke-1. Hedarabad. India. Majlis Daerat al-Ma ‘arif al-Nizamiyah al-Kainah.
Al-Banjariy. Sheikh Muhammad Arshad. T.th. Tuhfaturraghibin.
Al-Bukhari, Abu Abdillah Muhammad bin Ismail. 1401 H/1981 M. Sahih al-Bukhariy. Beirut : Dar al-Fikr.
Al- ‘Asqalaniy, Ahmad bin ‘Ali Hajar Abu al-Fida. 1995. Tahdhib al- Tahdhib. Ed. Ke-1. Beirut : Dar al-Fikr.
Al- ‘Asqalaniy, Ahmad bin ‘Ali Hajar Abu al-Fida. 1995. Taqrib al- Tahdhib. Ed. Ke-1. Beirut : Dar al-Fikr.
Al- ‘Asqalaniy, Ahmad bin ‘Ali Hajar Abu al-Fida.t.th. Al-Dirayah fi Takhrij Ahadis al-Hidayah. Jilid 1. Beirut : Dar al-Ma‘rifah.
Al-Ghazaliy. Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. 1387H/1968 M. Juzuk 1-5. Ihya ‘Ulumuddin. Kaherah : Muassasah al-Halabiy wa Syurkah.
Al-Ghazaliy. Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. T.th. Al-Arba‘in fi Usuluddin. Mesir : Maktabah al-Jundiy.
Al-Ghazaliy. t.th. Bidayat al-Hidayah. Maktabah wa Mathba‘ah al-Ma‘arif.
Al-Ghazaliy. t.th.Minhaj al- ‘Abidin. t.tp. Maktabah wa Mathba‘ah al-Ma‘arif.
Al-Hakim, Abu ‘Abdillah Muhammad al-Naisaburiy. t.th. Al-Mustadrak ala al-Sahihain fi al-Hadis. Juzuk 1-4. Riyadh : t.pt.
Al-Hasani. t.th. Ilmi Zadah Faidullah. Fathurrahman li Thalib al-Qur’an.
Al-Jauziah. Ibnu Qayyim. 1992. Al-Ruh fi al-Kalam ala al-Arwah al-Amwat wa al-Ahwa bi al-Dalil min al-Kitab wa al-Sunah wa al-Athar wa al-Aqwal al-Ulama. Beirut : Dar al-Fikr.
Al-Kadiri. Sheikh Dahlan. t.th. Siraj al-Thalibin; Sharh Minhaj al-‘Abidin Imam Ghazali. t.tp. Dar al-Fikr.
Al-Kandahlawiy, Mawla Muhammad Zakaria. 1989. Muwatha Malik. Beirut : Dar al-Fikr.
Al-Khairu Abadiy, Muhammad Abu al-Laith. 1418 H/1997 M. Takhrij al-Hadith Nash’atuh wa Manhajiyyatuh. Kuala Lumpur : dar al-Shakir.
Al-Khathib. Muhammad ‘Ajjaj. 1411H/1991 M. al-Mukhtasar al-Wajiz fi ‘Ulum al-Hadith. Beirut : Muassasah al-Risalah.
Al-Kurdi, Najmudin Amin. t.th. Tanwir al-Qulub fi Mu‘amalati ‘Allam al-Guyub. Beirut : Dar al-Fikr.
Al-Madani, Abu al-A‘la. 2001. Let Us Be Muslim. Diterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Ahmad Baidowi dengan judul. Menjadi Muslim Sejati. Ed. Ke-5. Yogyakarta : Mitra Pustaka.
Al-Manawiy, Muhammad ‘Abd Ra’uf. 1357H/1933M. Syarah Jami’ al-Saghir li al-Suyuthi. Juzuk 1-2. Mesir : Matba‘ah Musthafa al-Babiy al-Halabiy wa Awladuh.
Al-Mundhiriy, Zakiyuddin ‘Abd al-‘Azim bin ‘Abd al-Qawiy.1352H/1933M. Al-Targhib wa al-Tarhib min al-Hadis al-Sharif. Juzuk 1-5.Mesir : Matba‘ah Musthafa al-Babiy al-Halabiy wa Awladuh.
Al-Naisaburi, Muslim bin al-Hajjaj. T.th. Sahih Muslim. Beirut : Dar al-Fikr.
Al-Nawawi, Abu Zakaria Yahya bin Sharaf.1994. Riyadus Salihin. Beirut: Dar al-Fikr.
Al-Palembaniy. Sheikh Abdul Samad. 1419H/1998M. Hidayat al-Salikin. Jilid 3. Transliterasi ke dalam Bahasa Melayu Rumi oleh Hj. Wan Mohd Shaghir Abdullah. Kuala Lumpur : Khazanah Fattaniyah.
Al-Palembaniy. Sheikh Abdul Samad. 1425H/2004M. Hidayat al-Salikin. Jilid 1. Transliterasi ke dalam Bahasa Melayu Rumi oleh Hj. Wan Mohd Shaghir Abdullah. Kuala Lumpur : Khazanah Fattaniyah.
Al-Palembaniy. Sheikh Abdul Samad. 1997. Hidayat al-Salikin. Jilid 2. Transliterasi ke dalam Bahasa Melayu Rumi oleh Hj. Wan Mohd Shaghir Abdullah. Kuala Lumpur : Khazanah Fattaniyah.
Al-Palembaniy. Sheikh Abdul Samad. 2006. Hidayat al-Salikin. Disunting dan disempurnakan oleh Ahmad Fahmi bin Zam-zam. Kedah Darul Aman : Khazanah Banjariyah.
Al-Palembaniy. Sheikh Abdul Samad.t.th. Hidayat al-Salikin. T.tp. Cahaya Purnama.
Al-Qushairy. Abul Qasim Abdul Karim bin Hawazin. T.th. Ar-Risalah al-Qushairiyah. T.tp. Dar al-Khair.
Al-Quzwiniy. Abu ‘Abdillah bin Yazid Ibnu Majah. 1995. Sunan Ibni Majah. Beirut : Dar al-Fikr.
Al-Turmudhi, Abu ‘Isa Muhammad bin ‘Isa bin Saurah.1350H/1931 M. Syarah al-Turmudhi li Ibn al-Arabiyy. Cet. Ke-1. Juzuk 1-13. Mesir : Mathba‘ah al-Masriyah Azhar.
Al-Turmudhi, Abu ‘Isa Muhammad bin ‘Isa bin Saurah.1356H/1937 M. Al-Jami’ al-Sahih. Tahqiq Ahmad bin Muhammad Shakir. Cet. Ke-1. Mesir : Mathba‘ah Musthafa al-Babiy al-Halabiy wa Auladuh.
Al-Turmudhi, Abu ‘Isa Muhammad bin ‘Isa bin Saurah.1352H/1933 M. Syarah Mukhtasar al-Turmudhi li al-Marbawiy. Juzuk 1-22. Mesir : Mathba‘ah Musthafa al-Babiy al-Halabiy wa Auladuh.
Ash-Shiddiqiy, T.M. Hasbi. 1981.Pokok-pokok Ilmu Dirayah Hadis. Cet. Ke-5. Jakarta : Bulan Bintang.
Ash-Sheikh Muhammad Ghassan. T.th. Minhatul Akyas fi Husnizzan binnas. t.tp.tp
Asrori. M.Mizan dan Iltizam Shamsuddin M.H. 1989. Musthalah Hadis. Surabaya : al-Ihsan.
As-Sijistani, Abu Dawud Sulayman bin al-Ash‘ah. 1389H/1969M. Sunan Abi Dawud. Cet.ke-1. Beirut : Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Ath-Thahhan. Mahmud. 1978. Usul at- Takhrij wa Dirasat al-Asanid. Beirut : Al-Arabiyah.
‘Abdul Rahman Hj. ‘Abdullah. 1990. Pemikiran Umat Islam di Nusantara. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka dan Kementerian Pendidikan Malaysia.
‘Athiyyah. ‘Aliy. Buhuth fi ‘Ulum al-Hadis. T.th. Kaherah : Dar al-Mathba‘ah.
CD. Al-Mausu’ah al-Hadis al-Sharif : al-Kutub al-Tis‘ah.
Dewan Bahasa dan Pustaka. 2005. Kamus Dewan. Kuala Lumpur.
DVD 2-CD 1. Al-Maktabah al-Shamilah.
Fatchur Rahman. 1991. Ikhtisar Musthalah al-Hadis. Ed. Ke-7. Bandung : al-Ma‘arif.
Hamka, 1981. Pandangan Hidup Muslim. Jakarta : Bulan Bintang.
Hj. Wan Mohd. Shaghir Abdullah. 1425H/2004. Wawasan Pemikiran Islam Ulama Asia Tenggara. Jilid 6. Kuala Lumpur : Khazanah Fattaniyah.
Ibnu al-Athir, Majd al-Din bin Muhammad al-Jazriy. 1392H/1972M. Jami‘ al-Usul fi Ahadith al-Rasul. Maktabah al-Hulwani.
Ibnu Khalkan. Abu al-Abbas Shamsuddin Ahmad bin Muhammad bin Abi Bakar. 1968M. Wafiat al- A‘yan. Beirut : Dar al-Thaqafah.
Ibnu Majah al-Qazwiniy. 1372H/1952M. Sunan Ibnu Majah. Juzuk 1-2. Mesir : Dar al-Ihya al-Kutub al-‘Arabiyah.
Ismail. M. Shuhudi.t.th. Pengantar Ilmu Hadis. Bandung : Angkasa.
Ismail. M. Shuhudi. 1991. Cara Praktis Mencari Hadis. Jakarta : Bulan Bintang.
Ismail. M. Shuhudi. 1992. Metodologi Penyelidikan Hadis Nabi. Jakarta : Bulan Bintang.
Ismail. M. Shuhudi. 1995. Hadis Nabi Menurut Pembela dan Pemalsunya. Cet. Ke-5. Jakarta : Gema Insani Press.
Ismail. M. Shuhudi. 1995. Kaedah Kesahihan Sanad Hadis Telaah Kritis dan Tinjauan dengan Pendekatan Ilmu Sejarah. Ed. ke-2. Jakarta : Bulan Bintang.
Ja‘far, Abidin. 1992. Usul at-Takhrij. Diktat. Banjarmasin : IAIN Antasari.
Latief. M.Rowi Latief dan A.Somad Robith. 1997. Tuntunan Zakat Praktis. Surabaya Indah.
Ma’luf, Louis. 1986. Al-Munjid fi Lughah wa al-A‘lam. Beirut : Dar al-Fikr.
Muhammad Abduh dan Rashid Rida. Tth. Tafsir al-Manar. Beirut : Dar al-Fikr.
Saifuddin Zuhri. 1981. Sejarah Kebangkitan Islam dan Perkembangannya di Indonesia. Bandung.
Saifuddin. 1997. Pendekatan Sains dalam Kritik Matan Hadis. Ujung Pnadang : Perpustakaan Alauddin.
Sayid Mujtaba Musawi Lari. 1996. Youth and Moral. alih bahasa oleh Satrio Pinandito. Psikologi Islam ( Membangun Kembali Moral Generasi Muda). Ed. Ke-2. Bandung : Pustaka Hidayah.
Sayid Qutb. T.th. Tafsir fi Zilal al-Qur’an. Beirut : Dar al-Fikr.
Siddiq. Shamsuddin. 1982-1983. Tahqiq Kitab Hidayat al-Salikin. (Tesis Sarjana Muda Jabatan al-Qur’an dan al-Sunnah).
Suparta, Munzir dan Utang Ranuwijaya. 1996. Ilmu Hadis. Cet. Ke-2. Jakarta : Raja Grapindo Persada.
Tim Penterjemah dan Penafsir al-Qur’an Departemen Agama RI. 1998. Al-Qur’an dan Terjemahnya.
Tim Penulis. 1996. Kuliah Penyelidikan Hadis/Sharah Hadith. Ujung Pandang: PPs IAIN Alauddin.
Tim Penyusun Depdikbud. Kamus Besar Bahasa Indonesia.
Tim Penyusun Kamus Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa. 1994. Kamus Besar Bahasa Indonesia. Jakarta : Balai Pustaka.
Wensinck. A.J, et.al. 1936. Concordance Et Indices de la Tradition Musulmane. Diterjemahkan ke dalam bahasa Arab oleh Muhammad Fu’ad ‘Abd al-Baqiy dengan judul. Al-Mu’jam al-Mufahras li Alfaz al-Hadith an-Nabawiy. Leiden : E.J.Brill.
Ya ‘kub. Ali Musthafa. 1995. Kritik Hadis. Ed. ke-1. Jakarta : Pustaka Firdaus.
Yunus Mahmud. 1986. Kamus Arab Indonesia. Jakarta : Hidakarya Agung.
Zainal Abidin. 1984. Musthalah Hadis Dirayah dan Riwayah (Ilmu Athar). Bandung: Setia Karya.
© 2025 Al-Hikmah.
Copyright of the published article is vested in UKM Press, Universiti Kebangsaan Malaysia upon formal acceptance and completion of the copyright transfer agreement.
All articles are licensed under a Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0), which permits non-commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.


